Rozwód

Rozwód, jest sposobem rozwiązania małżeństwa, który może odbyć się jedynie przed Sądem. Z żądaniem orzeczenia przez Sąd rozwodu może wystąpić każdy z małżonków.
Zgodnie z przepisami prawa polskiego, aby orzeczenie rozwodu było możliwe, muszą wystąpić jednocześnie dwie przesłanki, tj. zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Termin „rozkład pożycia” nie jest terminem precyzyjnym. Przyjmuje się, że wspólne pożycie polega na duchowej, fizycznej oraz gospodarczej więzi małżonków, która stanowi cel małżeństwa i umożliwia realizację jego podstawowych zadań. Zatem do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia dochodzi wówczas, gdy zerwaniu uległy wszelkie łączące małżonków formy więzi- duchowej, fizycznej i gospodarczej. Przy ocenie przez Sąd, czy doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego nie są istotne przyczyny, które do rozkładu doprowadziły.
Sąd w wyroku rozwodowym wskazuje, czy doszło do niego z wyłącznej winy jednego z małżonków, czy z winy ich obojga. Sąd może wydać wyrok rozwodowy bez orzekania o winie którejkolwiek ze stron.
W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

Jeżeli rodzice nie osiągną porozumienia co do sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów sąd, uwzględniając prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców rozstrzygnie o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. Sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia. Zaś na zgodny wniosek stron sąd nie orzeknie o utrzymywania kontaktów z dzieckiem. Jeżeli małżonkowie zajmują wspólnie mieszkanie sąd w wyroku orzeka również o sposobie korzystania ze wspólnie zajmowanego przez rozwiedzionych małżonków mieszkania. Natomiast na ich zgodny wniosek Sąd może orzec o podziale wspólnego mieszkania, bądź o przyznaniu mieszkania jednemu z małżonków. W wyjątkowych zaś wypadkach, kiedy jeden z małżonków swym rażąco nagannym zachowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na wniosek drugiego małżonka.
Na zgodny wniosek małżonków sąd ponadto może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału ich majątku wspólnego, jednak pod warunkiem, że nie spowoduje to nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Sąd nie orzeknie rozwodu, jeżeli na jego skutek miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci. Sąd pod tym kątem musi zbadać, jaki wpływ będzie miało orzeczenie rozwodu na małoletnie dzieci. W tym celu często kieruje małżonków i ich dzieci do ośrodków diagnostycznych. Rozwód nie jest dopuszczalny również wtedy, gdy z innych względów jego orzeczenie byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. W tym wypadku dokonuje się oceny interesu lub dobra zarówno współmałżonków lub innych osób, np. dzieci jednego ze współmałżonków, czy też dzieci pełnoletnich. Za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego można uznać np. orzeczenie rozwodu, gdy jeden z małżonków jest nieuleczanie chory, wymaga psychicznego, czy finansowego wsparcia.